nybjtp

Магнетрон

Құрылым құрамы

Катод және анод жүйесі

Магнетронның негізгі компоненттері - катод және анод. Катод әдетте қыздырылған кезде электрондар шығаратын ыстық катод болып табылады. Бұл электрондар катод пен анод арасындағы электр өрісімен үдетіліп, қозғала бастайды. Анод - бірнеше резонанстық қуыстары бар күрделі құрылым. Бұл қуыстар микротолқынды энергия өндірудің негізгі аймақтары болып табылады және олардың мөлшері мен пішіні микротолқындардың жиілігі мен қуатына әсер етеді.

Мысалы, тұрмыстық микротолқынды пеш магнетронында анодтық резонанстық қуыстар шамамен 2450 МГц микротолқынды жиілікті жасау үшін дәл жасалған. Бұл жиілік су молекулалары сияқты полярлық молекулалардың жоғары жиіліктерде дірілдеуіне әкеліп соғады, осылайша тағамды қыздырады.

213

Магнит өрісі жүйесі

Магнит өрісі магнетронның қалыпты жұмыс істеуі үшін маңызды фактор болып табылады. Магнит өрісі тұрақты магниттер немесе электромагниттер арқылы пайда болады. Магнетрон жұмыс істеп тұрған кезде магнит өрісінің бағыты электрондардың сәулелену бағытына перпендикуляр болады. Электрондар магнит өрісінің әсерінен айналмалы қозғалыспен қозғалады, бұл электрондар мен резонанстық қуыстар арасындағы өзара әрекеттесуді қамтамасыз етеді, осылайша қуыстарды қоздырып, микротолқындарды тудырады.

Мысалы, өнеркәсіптік жоғары қуатты магнетрондарда күшті магнит өрісі электрондардың қозғалыс траекториясын дәл басқара алады, бұл электрондар мен резонанстық қуыстар арасындағы тиімдірек өзара әрекеттесуді қамтамасыз етеді. Бұл микротолқынды қыздыру және кептіру сияқты өнеркәсіптік процестер үшін жоғары қуатты микротолқындардың пайда болуына әкеледі.

214

Жұмыс принципі

Электрон эмиссиясы және бастапқы қозғалыс

Катод белгілі бір температураға дейін қыздырылған кезде, ол электрондарды шығара бастайды. Бұл электрондар катод пен анод арасындағы электр өрісімен үдейді және анодқа қарай жылжиды. Сонымен қатар, магнит өрісінің болуына байланысты электрондар қозғалыс кезінде Лоренц күшімен ауытқиды.

Мұны қарапайым түсіну үшін электрондардың электр өрісінде түзу сызық бойымен қозғалатынын елестетіп көріңіз. Дегенмен, магнит өрісі «бағыттауыш» қызметін атқарады, бұл электрондардың траекториясын спиральды қозғалысқа келтіреді.

Микротолқынды пешті жасау процесі

Электрондар анодтық резонанстық қуыстар арасында қозғалған кезде, олар қуыстардың электромагниттік өрісімен үздіксіз әрекеттеседі. Электрондардың қозғалыс энергиясы қуыстарға беріледі, бұл қуыстардың ішіндегі электромагниттік өріс энергиясының үздіксіз артуына әкеледі, нәтижесінде тұрақты микротолқынды тербеліс пайда болады.

Резонанстық қуыстар «энергия күшейткіші» сияқты әрекет етеді. Электрондардың қозғалыс энергиясы қуыстардың ішінде жиналады. Белгілі бір шарттар орындалған кезде, микротолқындар пайда болады және магнетронның шығыс ұшынан (әдетте толқын өткізгіш қосылымынан) шығады. Содан кейін бұл микротолқындар әртүрлі қолданбаларда қолданылады.

Қолдану өрістері

Тұрмыстық техника – микротолқынды пештер

Магнетрон микротолқынды пештердің негізгі құрамдас бөлігі болып табылады. Ол тағамды тез қыздыратын микротолқынды пештерді шығарады. Микротолқынды пеште магнетрон шығаратын микротолқынды пештердің жиілігі әдетте 2450 МГц құрайды. Микротолқынды пештердің бұл жиілігі тағамдағы су мен май молекулалары сияқты полярлы молекулалардың жоғары жиіліктерде дірілдеуіне әкелуі мүмкін. Молекулалар арасындағы үйкеліс жылу тудырады, осылайша тез қыздыруға қол жеткізіледі.

Мысалы, бір кесе сүтті қыздыру бірнеше минутты ғана алады, ал сүт қолайлы ішу температурасына жетеді. Сонымен қатар, микротолқынды пештер әдетте тағамды салыстырмалы түрде біркелкі қыздырады, бұл адамдардың тағамды қыздыруға деген күнделікті қажеттіліктерін қанағаттандырудың ыңғайлы және жылдам тәсілін ұсынады.

226

Өнеркәсіптік қолданыстар

Микротолқынды пеште қыздыру және кептіру: Өнеркәсіптік өндірісте магнетрондар шығаратын микротолқынды пештерді әртүрлі материалдарды қыздыру және кептіру үшін пайдалануға болады. Мысалы, ағаш өңдеу өнеркәсібінде ағашты микротолқынды пеште кептіру кептіру уақытын айтарлықтай қысқартады, өндіріс тиімділігін арттырады және кептіру процесінде ағаштың деформациясы мен жарылуын азайтады. Химиялық шикізатты кептіру үшін микротолқынды пеште қыздыру өнім сапасын жақсартып, тез және біркелкі кептіру әсеріне қол жеткізе алады.

Микротолқынды байланыс: Алғашқы микротолқынды байланыс жүйелерінде магнетрондар да рөл атқарды. Олар микротолқынды сигнал көздері ретінде қызмет ете алатын, ал микротолқынды сигналдар қабылдаушы жаққа толқын бағыттаушылар және басқа да тарату құрылғылары арқылы ұзақ қашықтыққа байланыс орнату үшін берілді. Дегенмен, жартылай өткізгіш технологиясы мен басқа да салалардың дамуымен микротолқынды байланыста басқа да микротолқынды көздер жиі қолданылады.

Радарлық жүйелер

Магнетрондарды кейбір қарапайым радар жүйелерінде микротолқынды көздер ретінде де пайдалануға болады. Олар антенналар шығаратын жоғары қуатты микротолқынды импульстарды генерациялай алады. Бұл импульстар нысана нысандарымен кездескенде, олар кері шағылысады. Радар қабылдау жүйесі нысана нысандарының орнын, жылдамдығын және басқа да ақпаратын анықтау үшін шағылысқан микротолқынды сигналдарды анықтайды.

Мысалы, кейбір шағын көлемді ауа райы радарларында немесе қысқа қашықтықтағы бақылау радар жүйелерінде магнетрондар нысананы анықтау функцияларына қол жеткізу үшін жеткілікті микротолқынды қуат бере алады.

 


Жарияланған уақыты: 20 мамыр 2025 ж.